Eikenprocessierups

Bob van den Berg

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. Ze legt haar eitjes vooral in de toppen van eikenbomen. Daar overwinteren ze. Vanaf half april tot begin mei komen de eitjes uit. Na een aantal vervellingen komen groepjes rupsen samen. Zij vormen grote nesten op de stam en zijtakken van de eikenboom. Rupsen vervellen drie keer, daarna krijgen ze brandharen. De brandharen veroorzaken gezondheidsklachten.

Veelgestelde vragen:

1. Wanneer start de gemeente met het verwijderen van de eikenprocessierups?
De planning is om vanaf half juni 2019 te starten. Om het tijdstip van het verwijderen van de rupsen te bepalen volgen we de ontwikkeling van de rupsen nauwgezet. Deze ontwikkeling is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden. Als het mooi weer wordt gaan de rupsen eerder vervellen en starten we met de verwijdering ook eerder.

2. Op welke bomen worden de rupsen verwijderd?
De verwijdering van de rupsen vindt alleen plaats in bomen van de gemeente. Hierbij worden alleen de bomen langs de openbare weg en op recreatieve terreinen gedaan. Bomen verder van de openbare weg af worden met rust gelaten. De rups heeft namelijk ook natuurlijke vijanden. En deze verblijven, en overwinteren, in de nesten. Om de natuurlijke vijanden zoals sluipvliegen en sluipwespen een kans te geven om zich te ontwikkelen worden deze nesten met rust gelaten. De rupsen worden in de gemeente van Noord naar Zuid verwijderd, waarbij extra aandacht is voor plaatsen waar de overlast van de brandharen groot is. 

3. Hoe herken je bomen met eikenprocessierupsen?
Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken. De nesten zijn dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. De rupsen gaan ‘s nachts in processie op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen processierupsen kunnen een boom helemaal kaalvreten.

4. Hoe kun je contact met de brandharen voorkomen?
Er zijn een aantal tips om last te voorkomen of beperken:

• Ga niet onder, of in de buurt van een besmette boom zitten.
• Bedek hals, armen en benen wanneer u naar een gebied gaat waar eikenprocessierupsen kunnen zijn.
• Raak de rupsen, (oude) brandharen, nesten en vervellingshuidjes niet aan. Leg uw kinderen uit waarom zij processierupsen niet moeten aanraken.
• De brandharen van de eikenprocessierups zijn er tot ver in augustus.
• Ben u bewust en probeer plekken met (oude) nesten zoveel als mogelijk te vermijden.

5. Waar kun je last van krijgen als je in contact bent gekomen met de brandharen?
De brandharen van de eikenprocessierups geven klachten. De brandharen zijn zo klein dat je ze niet kunt zien. Bij contact met brandharen dringen ze gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Dit veroorzaakt binnen een paar uur klachten zoals: jeuk, bultjes of blaasjes op de huid, een rode huid en rode, dikke en soms ontstoken ogen.

Soms lijken de klachten op een verkoudheid: een loopneus, kriebel in de keel, hoesten, moeilijk slikken, kortademigheid. Sommige mensen reageren sterk op de brandharen en krijgen last van: braken, duizeligheid, koorts, een algeheel ellendig gevoel.

Hoe erg de reactie is, is voor iedereen anders. Kom je vaker met brandharen in contact? Dan kan je er heftiger op reageren. Ook dieren kunnen last krijgen van de brandharen van de eikenprocessierups.

6. Ik zie zelf een boom met processierupsen? Wat kan ik doen?
Geef het door aan de gemeente. U kunt uw melding digitaal indienen of via de BuitenBeter App. Het is belangrijk dat u de locatie nauwkeurig doorgeeft. Zo kunnen we snel en goed handelen.

7. Waar kan ik meer informatie vinden over de eikenprocessierups?
Meer informatie kunt u vinden op de website van de GGD . Daarnaast is ook op het kennisplatform Eikenprocessierups (in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) meer informatie te vinden.