Nieuwjaarstoespraak burgemeester, maandag 8 januari 2018

Splinter, F. (Fabiola)

Tijdens de nieuwjaarsreceptie in de Sint Gertrudiskerk op maandag 8 januari werden de gasten toegesproken door burgemeester Frank Petter. De nieuwjaarstoespraak is hier te lezen.

Beste mensen,

Namens het bestuur, het college en de raad en namens de medewerkers van deze mooie gemeente wens ik u allemaal een goed, gelukkig en gezond nieuw jaar! Wat is het goed om elkaar weer te mogen ontmoeten in dit aloude hoge huis van de gemeenschap!

En sta mij aan het begin van mijn toespraak toe in het kort enkele woorden in het Engels te richten tot onze hoge en zeer gewaardeerde gasten van de Canadese ambassade. Ambassadeur Nölke en haar gevolg: I would like to express a special welcome to the Ambassador of Canada in The Netherlands, Her Excellency Mrs. Nölke, the Defence Attaché of Canada in the Netherlands, Colonel Young and the Senior Trade Commissioner Defence and Security, Mrs. Qureshi. Your presence at this New Year meeting highlights the bond between Canada and the Bergen op Zoom region. Thank you so much for joining us.

Dit jaar zou ik mijn toespraak de titel willen meegeven: “Tussen competitie en coöperatie”. Het afgelopen jaar is er veel gebeurd, er is hard gewerkt, veel resultaten zijn geboekt. We hebben weer veel geïnvesteerd in het ontwikkelen en grijpen van kansen voor onze burgers en onze bedrijven. We merken dat niet alleen het bedrijfsleven, maar ook het onderwijs de strategische positie van onze subregio is gaan onderkennen. Ja, in economisch opzicht gaat het goed met Bergen op Zoom! We denken dan in het bijzonder aan de doorontwikkeling van de biobased industry, maar ook van de maak-industrie die zo diep in de Bergse economie geworteld is. Bergenaren maken het! Een bijzondere en waardevolle uiting waartoe deze gemeenschap in staat is, wordt weer duidelijk tijdens de aankomende vastenavend- of carnavalsperiode. Vooral de optochten in Berrege, Altere en De Straot laten zien wat deze gemeente op creatief vlak in huis heeft. Om dicht bij het Bergse motto van dit jaar te blijven: We maken het en we doen dat met heel ons hart!

Ja, het gaat goed met Bergen op Zoom. De economie trekt aan. Maar hoe komt het dan dat toch nog vaak de mondhoeken omlaag staan? Het economisch herstel bewerkt nog niet vanzelf een optimistische levensvisie.  Sociologen en filosofen wijzen ons op onderzoeken waaruit blijkt dat het verlies van omgangsvormen al jaren de lijst van nationale zorgen aanvoert. Politiek en pers maken zich druk om de “gewone man” die maar niet gehoord lijkt te worden. De zorgzame gemeenschap, de tijd dat “geluk nog heel gewoon was”, de nostalgische 50er jaren, ze komen blijkbaar niet automatisch terug met de economische wederopbouw. Ook in Bergen op Zoom hebben we zorgen over de saamhorigheid en de veiligheid, ondanks het feit dat er veel is om blij en dankbaar om te zijn. Economische ontwikkeling is goed, onontbeerlijk zelfs, maar dus niet voldoende.

Maar wat hebben we dan wel nodig? Misschien kunnen we een les leren van de moderne biologie. Daar blijkt dat er twee belangrijke drijfveren zijn die het leven van groepsdieren, dus ook van ons mensen, bepaalt. De ene drijfveer is competitie en de andere drijfveer is coöperatie. En het is van belang dat beide drijfveren in evenwicht zijn.  

Een mooi voorbeeld is natuurlijk de politiek. Zeker nu de verkiezingen in aantocht zijn. Een politieke partij zal zich aan de ene kant moeten profileren, want anders zal je worden geconfronteerd met zetelverlies. Maar tegelijkertijd is het noodzakelijk dat we met elkaar het gemeenschappelijk doel voor ogen houden, de samenleving, het welzijn van de burgers. En dat vraagt om samenwerking. Wat dat betreft heeft het dualisme misschien wel meer politiek gebracht, maar niet altijd meer democratie. Onderwerpen als integriteit en veiligheid vragen om een diep gevoeld besef van gemeenschappelijkheid, een schouder aan schouder willen staan om het bestuur beter te maken en de samenleving veiliger.

Een ander terrein waarop we ons in het spanningsveld tussen competitie en coöperatie begeven is de bovenlokale samenwerking. Op de Brabantse Wal hebben we stevige stappen gezet. Het is goed dat we in 2018 ons ook verder voorbereiden op volgend jaar, het jaar waarin we, als Brabantse Wal-gemeenten samen met Zeeland, herdenken dat we 75 jaar geleden bevrijd zijn door de Canadezen. Tegelijkertijd is daar het verlangen van de afzonderlijke gemeenten om zich te kunnen blijven profileren en dat is goed. Het moet niet een eenheidsworst worden. Een mooi voorbeeld is ook de relatie met Roosendaal. Die ik vanaf deze plaats feliciteer met hun 750-jarig bestaan, niet als stad of zo…….. maar meer als stip op de kaart. Als we nu in die 750 jaar de relatie met Roosendaal op de schaal competitie-coöperatie zouden moeten afzetten……… tsja. Maar laten we vooral de hand in eigen boezem steken. Samenwerking begint bij je eigen bereidheid om te delen….... en een ander wat gunnen.

Het besef van wij-samen heeft ook met onze eigen geschiedenis als gemeente te maken. Dit jaar is het 65 jaar geleden dat de watersnoodramp in wat vroeger de gemeente Halsteren was 78 mensen het leven kostte. De doorbraak in de polders westelijk van Halsteren, Lepelstraat en Kladde heeft toen ook twee brandweermensen het leven gekost. Jan van den Berg en Laurent Rampart kwamen om terwijl zij anderen probeerden te redden. Wij zullen de slachtoffers niet vergeten…......

Vandaag de dag zal coöperatie ook in onze Bergse samenleving meer dan nodig zijn. Het samen leven in een wijk die gekenmerkt wordt door diversiteit - in bijvoorbeeld leeftijd en in culturele achtergrond - vraagt om gemeenschapszin en de wil elkaar te begrijpen. De afgelopen dagen hebben we in de sterrenbuurt vooral repressief moeten optreden. En het moge duidelijk zijn dat ik géén gedoogburgemeester ben. Maar het is ook belangrijk dat we elkaar weer echt gaan ontmoeten. Want het zijn niet de economische statistieken of de cijfers over de werkgelegenheid die een glimlach op de lippen van de Bergenaren brengen, maar de ontmoeting, de leut, het vermogen tot zelfspot en zelfrelativering met heel ons hart. Daardoor en daarbinnen is er ruimte voor de ander.    

Tussen competitie en coöperatie willen wij samen met u - de inwoners van onze gemeente - op weg gaan. Wij zullen daartoe ook onze ambtelijke organisatie aanpassen. Lidia Spindler onze gemeentesecretaris die onlangs afscheid heeft genomen heeft daartoe ook belangrijke aanzetten gedaan. Medewerkers op de juiste plaats in hun kracht zetten, hun ambities honoreren, competitie niet schuwen, maar wel vanuit de gedachte dat we het samen moeten doen. Dank Lidia voor je inzet de afgelopen zeven jaren. Gisteren stond ik op de ijsbaan hier op de markt met mijn kleinzoon. Voorzichtig scharrelde hij op zijn gehuurde schaatsjes tussen de zwierende jonge schaatsers door onder de oplichtende gevel van ons mooie stadhuis met daarboven de spreuk: mille periculis supersum. Ook komende generaties zullen hun weg wel vinden tussen competitie en coöperatie. Gelukkig Nieuw Jaar!

Nieuwjaarstoespraak