Monument verbouwen

Normaal onderhoud aan uw gemeentelijk- of rijksmonument kunt u in veel gevallen verrichten zonder een omgevingsvergunning. Denk aan het licht opschuren en schilderen in dezelfde kleur, het vervangen van kapotte ruiten, het opstoppen van rieten daken, of het vervangen van wat dakpannen. Het verfsysteem, type glas en de dakpannen moeten wel gelijk zijn aan het bestaande werk.

Ook wijzigingen aan recente bouwdelen die de monumentale waarde van het pand niet raken, zijn vergunningvrij. Denk aan het vernieuwen van een trap, keuken of badkamer van na 1965, of een recente scheidingswand of verlaagd plafond.

Voor werkzaamheden die verder gaan dan normaal onderhoud, is een vergunning nodig. Neem bij twijfel contact op met uw gemeente.

Wat moet u weten?

U heeft een vergunning voor een monument nodig als:

  • u eigenaar bent van een pand of terrein dat is aangewezen als beschermd gemeentelijk monument, en
  • u het monument wilt restaureren, grondig verbouwen of slopen

Voor gewoon onderhoud hoeft u geen vergunning aan te vragen. Gewoon onderhoud is alles waarbij het uiterlijk van de binnenkant of de buitenkant van het pand niet verandert. Voorbeelden zijn:

  • het bijhouden van het schilderwerk in dezelfde kleur
  • kleine reparaties met de oorspronkelijke materialen

Ook aanpassingen binnen in het monument kunnen vaak zonder vergunning. Bijvoorbeeld het verwijderen van een niet-historische keuken of plafond. Heeft uw monument onderdelen die geen monumentale waarde hebben? Bijvoorbeeld een recente schuur? Dan zijn de bouwactiviteiten aan deze onderdelen ook vaak vergunningsvrij.

De werkzaamheden kunnen nadelen hebben voor de natuur. Het behoud van beschermde gebieden, planten- of diersoorten kan namelijk gevaar lopen. Geef dit duidelijk aan in de aanvraag. U heeft dan de volgende keuze:

  • U vraagt bij de provincie een natuurbeschermingsvergunning of -ontheffing aan. De provincie beoordeelt alleen de gevolgen voor de natuur. De provincie kan speciale eisen stellen, zoals ecologische begeleiding. Daarna vraagt u bij de gemeente een omgevingsvergunning voor een monument aan. De gemeente beoordeelt dan niet de gevolgen voor de natuur.
  • U vraagt bij de gemeente een omgevingsvergunning aan voor een monument, Daarbij vraagt u om ook een natuurtoets uit te voeren. Dit betekent dat de gemeente de gevolgen voor de natuur beoordeelt. Hiervoor vraagt de gemeente eerst aan de provincie om een verklaring van geen bedenkingen (vvgb). De gemeente neemt de vvgb hierna mee in het besluit op de aanvraag. Weigert de provincie de vvgb af te geven? Dan wijst de gemeente de omgevingsvergunning af.
  • u werkzaamheden wilt uitvoeren die verder gaan dan normaal onderhoud

Kosten

Als u een omgevingsvergunning aanvraagt, dan betaalt u meestal niet alleen de kosten voor de omgevingsvergunning. Vaak brengt de gemeente ook plankosten in rekening. Dit zijn kosten voor voorbereiding van en toezicht op de aanleg van voorzieningen. Bijvoorbeeld groenvoorzieningen, nieuwe wegen of het dempen van sloten. Er geldt een landelijk maximum voor plankosten. Ook is er een rekenmodel waarmee de gemeente de plankosten bepaalt.

Contact

Op het Omgevingsloket online kunt u een vergunningscheck doen. Moet u een vergunning aanvragen voor uw werkzaamheden? Dit doet u ook via het Omgevingsloket online.

Termijn

Bij een omgevingsvergunning voor een monument zijn er 2 procedures: een gewone (de reguliere) en een uitgebreide procedure.

Wanneer geldt de uitgebreide procedure ? Dit gebeurt bij:

  • (gedeeltelijke) sloop van een Rijksmonument
  • ingrijpende wijzigingen van een Rijksmonument
  • reconstructie van een beschermd Rijksmonument
  • wijziging bij herbestemming van een Rijksmonument
  • uitvoering van een natuurtoets door de gemeente

De uitgebreide procedure duurt 6 maanden. Deze periode mag met 6 weken verlengd worden.

Voor alle andere wijzigingen geldt de reguliere procedure. De gemeente beslist dan binnen 8 weken over uw aanvraag. Ook deze termijn mag met 6 weken verlengd worden.

 

Meenemen

Om uw beschermde monument te wijzigen, heeft u een omgevingsvergunning nodig. 

Verder heeft u misschien nog nodig:

  • een bouwrapport of een cultuurhistorisch rapport
  • een bouwbestek
  • foto’s
  • een situatieschets
  • een korte beschrijving van het te slopen gebouw

Bezwaar & beroep

Bij de omgevingsvergunning voor een monument zijn 2 procedures: een gewone (reguliere) en een uitgebreide procedure.

Bij de gewone procedure maakt u eerst bezwaar bij de instantie die uw aanvraag heeft afgewezen. Doe dit binnen 6 weken. Bent u het daarna niet eens met de uitspraak op het bezwaarschrift? Teken dan beroep aan bij de rechtbank. Eventueel kunt u ook nog in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Bij de uitgebreide procedure geeft u eerst uw mening over het ontwerpbesluit (zienswijze). Doe dit binnen 6 weken. Daarna kunt u in beroep gaan bij de rechtbank. Ook dan kunt u eventueel nog in hoger beroep gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Is er niet gereageerd binnen de beroepstermijn van 6 weken? Dan is de vergunning definitief.

Let op

U kunt eenvoudig nagaan of uw pand een monument is of niet. Kijk hiervoor op de Monumentlijst.